|
|
|
|
 Bier bestaat voor veruit het grootste gedeelte uit
water. In ons land is het kraanwater heel geschikt voor het brouwen van bier. We
hoeven dan ook eigenlijk niets te doen aan het water, voordat het gebruikt wordt
voor het brouwen.
Hardheid
Een van de eigenschappen van drinkwater welke kan verschillen in ons land, is de
hardheid van het water. Deze kan, afhankelijk van de oorsprong (oppervlakte of grondwater)
en het zuiveringsproces van het water, van plaats tot plaats variëren.
De hardheid van het water wordt bepaald door de concentratie aan calcium (Ca) en
magnesium (Mg) zouten.De totale hardheid is de som van het gehalte van de opgeloste
calcium- en magnesiumionen, uitgedrukt als calciumoxide.
De hardheid van het water wordt meestal uitgedrukt in Duitse hardheidsgraad (°D
of °DH). 1 °D komt overeen met 10 mg calciumoxide per liter.
Totale hardheid (Duitse graden) = (1,66 * 1,4 * Mg(mg/l) + 1,4 * Ca(mg/l)) / 10
|
Waarin:
|
1,66
|
De omrekening van Mg naar Ca
|
|
|
1,4
|
De omrekening van Ca naar CaO
|
|
|
10
|
Omrekening van 10 mg CaO/l naar Duitse graden
|
Volgens het standaard eenhedenstelsel (SI-stelsel) moeten we de hoeveelheid van
een stof uitdrukken in mmol. Een Duitse graad is gelijk aan 0,18 mmol per liter,
oftewel: 1 mmol is ongeveer 5,6 °D.
Totale hardheid (mmol/l) = Totale hardheid (Duitse graden) / 5,608
Duitse graden mag dus eigenlijk niet meer gebruikt worden, maar omdat dit al zo
is ingeburgerd, gebruiken de waterleidingbedrijven die toch meestal nog. Zie de
pagina Omzettingen
voor het zelf omzetten naar de verschillende eenheden. De waterleidingbedrijven
hanteren de volgende indeling:
|
0 - 4 ºD
|
zeer zacht water
|
|
4 - 8 ºD
|
zacht water
|
|
8 - 12 ºD
|
gemiddeld
|
|
12 - 18 ºD
|
vrij hard water
|
|
18 - 30 ºD
|
hard water
|
Het grootste deel van Nederland (ongeveer 80%) heeft drinkwater met een zachte of
gemiddelde hardheid. In gebieden waar het water nog hard is, gaan de waterleidingbedrijven
steeds meer over tot het ontharden van drinkwater. De drinkwaterbedrijven streven
naar een hardheid van 8,5 ºD. De hardheid van het water kan van belang zijn voor
het type bier, dat er gebrouwen wordt. Voor het maken van pils, wordt zacht water
aanbevolen, terwijl voor bijvoorbeeld stout, en vooral bittere bieren, harder water
wordt aanbevolen. Door het toevoegen van zogenaamde brouwzouten kan men de hoeveelheid
mineralen in het water aanpassen.
Zuurgraad of pH
Een belangrijke parameter van het brouwwater is, de zuurgraad van het water, de
pH (lees hierover meer bij zuren
). De pH speelt een belangrijke rol tijdens het maischen, omdat de enzymen het best werken bij een pH tussen 5,0 en 5,5.
Het controleren van de pH kan worden gemeten met pH-papier, wat te koop is bij een
leverancier
van materialen voor amateur bierbrouwers, drogist of apotheek. Indien de pH te hoog
is kan dit gecorrigeerd worden door het toevoegen van melkzuur.
Hieronder nog een aantal adressen:
Drinkwater algemeen
- VEWIN, Vereniging
van Exploitanten van Waterleidingbedrijven in Nederland, met algemene informatie,
en o.a. opvragen van waterleidingbedrijf aan de hand van een postcode.
Waterleidingbedrijven
|
|
|
|